Sanal Sınıf Teknolojilerinin Avrupada Yaşayan Türklerin Anadilde Eğitimlerinde Kullanılması
Avrupa’da yaşayan Türklerin anadillerinde yüksek öğretim ihtiyaçlarının karşılamaları için ülkemizdeki eğitim/öğretim kurumlarının açtıkları programlardan uzaktan eğitim teknolojileri aracılığı ile yararlanmaları mümkün olacaktır.  Özellikle 2. 3. ve 4. kuşak Türkler yaşadıkları ülkede anadil sorunlarını maddi ya da siyasi nedenlerden dolayı çözümleyememektedirler. Vatandaşlarımız ülkemizdeki eğitim kurumlarının çevrimiçi sanal sınıflardan açmış oldukları kurslardan anadillerinde eğitim alabilmeleri mümkün olacaktır. Sanal sınıf teknolojileriyle eş zamanlı iletişim kurulmaktadır. Türkiye’den bir eğitim kurumunun programına kayıtlı öğrenen görüntülü, sesli ve yazılı olarak Avrupa’da yaşayan diğer Türkler ya da ülkemizdeki öğrenenler ile aynı eğitim ortamında ana dillerinde eğitim görebilirler.

 

Kaynak: II nd International Congress of European Turks (ICET2009)
Hazırlayan: Salih GÜMÜŞ*, Mehmet Emin MUTLU**Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Bilgisayar Destekli Eğitim Birimi

Bu araştırmada Avrupa’da yaşayan Türklerin anadillerinde eğitim sorunlarına değinilmiştir. Çözüm önerisi olarak ülkemizdeki eğitim ve öğretim kurumlarından anadillerinde eş zamanlı çevrimiçi sanal sınıf teknolojilerinin çeşitleri ve kullanım avantajlarından bahsedilmektedir. Örnek olarak Anadolu Üniversitesinin Avrupa’da Yaşayan Türklerin yararlanabileceği sanal sınıflarla verilen eş zamanlı derslerinden bahsedilmiştir.  Eğitim kurumları tarafından kullanılabilecek sanal sınıf yazılımlarından ve özelliklerin bahsedilmektedir.

Giriş

Avrupa ülkeleri, sanayilerinin gerektirdiği işçileri Akdeniz ülkelerinden karşılamışlardır. Özellikle İtalya, İspanya, Portekiz, Yugoslavya ve Türkiye bu ülkeler arasındadır.  (Tezcan, 2000) Avrupa’da 4 kuşak Türk varlığı bulunmaktadır. 1. ve 2. Kuşak Türkiye’den göç ederek Avrupa Ülkelerine yerleşmişlerdir. 3. ve 4. Kuşak Avrupa’da doğmuştur. Avrupalı bazı hükümet ve yerel yönetimlerin Türkçe dil eğitimini, ekonomik ve siyasal gerekçelerle Türkçe derslerini temel eğitim programlarından çıkarması, medyada Türkçe yayınların kısıtlanması 2., 3. ve 4. kuşağın Türk kimliğini ve anadile ilgisini tepkisel olarak körüklemektedir. Bu durum uzaktan öğretim sistemiyle anadil eğitimi için bir potansiyel oluşturmaktadır. (Barkan, 2007) 2006 yılı M.E.B. verilerine göre 7 Avrupa ülkesinde yaşayan yurttaş sayıları ve yüksek öğrenimdeki öğrenci sayıları Tablo 1.’de listelenmektedir.

 

Ülkeler

T.C. Vatandaş Sayısı

Yüksek Öğretimdeki Öğrenci Sayısı

Danimarka

54.859

420

Almanya

1.877.661

23.640

Belçika

41.336

136

Hollanda

351.648

6.557

Fransa

387.833

2.199

Toplam

2.713.337

32.952

Kaynak: http://digm.meb.gov.tr/yurtdisigorev/RehberKitap.pdf

2006 yılına göre örnek olarak 5 ülkede yaşayan T.C. kökenli vatandaşımızın sayısı 3 milyon civarındadır. Bu sayıya göre yüksek öğretimdeki öğrenci sayıları çok düşük kalmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti, Avrupa Türklerin anadil gereksinimlerini karşılamak üzere Avrupa Türkçe ve Türk Kültürü Dersleri öğretmenleri gönderilmektedir. Bu öğretmenler, bulundukları ülkenin özgün koşullarında okullarda ya da derneklerde, ders içi ya da ders dışı saatlerde Türkçe dersler vermektedirler. Ancak Türkçe derslerin verilmesinde çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. (Yaylacı, 2008)

Anadil, bireylerin evrene bakış açısını belirlediği gibi onların düşünce çevrelerinin de hem oluşturucusu hem de değişkenidir. Bireyleri birbirine bağlayan, bir toplumu gelişigüzel bir insan yığını olmaktan çıkarıp uluslaştıran en önemli etkenlerden biridir.(Çakır, 1992) Araştırmalarda Avrupa’da yaşayan Türklerde kendi dillerini de bulunduklarının ülkenin dilini de mükemmel öğrenemediklerinden dolayı yüksek öğrenimlerini yapmayarak bunun yerine meslek hayatına geçtikleri görülmektedir.

Problem

Avrupa’da yaşayan Türk öğrencilerin bulundukları ülkede anadillerini çok geliştirememekte aynı zamanda bulundukları ülkede yüksek öğrenime büyük çoğunluğu devam edememektedir. 

Amaç

Bu araştırmada amaç Avrupa’da yaşayan Türklerin, Türkiye’deki eğitim kurumlarından anadillerinde eş zamanlı eğitim almalarını sağlayabilecek sanal sınıf modellerini araştırmaktır.

Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma tekniklerinden “Eylem Araştırması Deseni” kullanılmıştır. Eylem araştırması araştırmacının bizzat uygulamanın içerisinde olduğu, doğrudan kendisinin veya bir araştırmacı ile birlikte sürece ilişkin sistematik veri toplamayı ve analiz etmeyi içeren bir yaklaşımdır (Yıldırım & Şimşek, 2005).  Sanal sınıf teknolojileri taranmıştır.

Sınırlılıklar 5 Avrupa ülkesindeki (Danimarka, Almanya, Belçika, Hollanda ve Fransa) Türk vatandaşlarımız ve yüksek öğretimdeki öğrenci sayıları incelenmiştir.

 

 

Sanal Sınıf Teknolojilerinin uzaktan eğitimdeki yeri ve kullanım alanları

Yapılan araştırmalar insanların gördüklerinin % 30’unu, işittiklerinin % 20 sini, hem görüp, hem de işittiklerinin  % 50’sini, bizzat söylediklerinin  %70’ini, bizzat yaptıklarının ise % 90’nını hatırladıklarını göstermektedir. (Uyar,1997) Sanal sınıf kurslarını kullanarak öğretmen öğrencileri ihtiyaç duydukları şekilde motive edebilir, görüntülü, sesli ve metin tabanlı öğrenenler ile toplantı yapma imkanına sahip olmaktadır. Etkileşim araçları ile sorulara hızlıca cevap verebilmektedir. Kursta bütün olaylar ile ilgili kapsamlı müfredat programını, aktiviteleri ve kurs ile ilgili okunacak materyalleri yayınlayabilmektedir. Web sayfasına, formlara, listelere, yönergelere, talimatlara, tartışma forumlarına, derecelendirme kriterlerine ve diğer ihtiyaç duyulan kaynaklara bağlantı verebilir. Öğretici katılımcılarla direk, kurstaki program üzerinden ve toplu aktiviteleri yöneterek iletişim kurabilir.(Gümüş, 2008)

Dünya da en çok kullanılan sanal sınıf yazılımları; Adobe Connect - Breeze (yeni adı Brio), Centra, ECP Connect, Microsoft Live Meeting, WebEx olarak listelenebilir. Bunlar dışında bazı öğretim yönetim sistemleri içinde sanal sınıf yer arayüzleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; Blackboard LMS, .LRN, Desire2Learn ve eCollege yazılımları listelenebilir (Horton, 2006). 

 

Anadolu Üniversitesi Örneği

Anadolu Üniversitesi Batı Avrupa ‘da yaşayan Türklerin yararlanacağı programlar sunmaktadır. Batı Avrupa Yükseköğretim Programları, Batı Avrupa e-Sertifika Programları ve Türkçe Sertifika Programıdır. Bu programlardan bazılarında eş zamanlı sanal sınıflar bulunmaktadır.

Anadolu Üniversitesi Türkçe Sertifika Programlarının amacı anadilinde kendisini yetersiz hisseden Avrupalı Türkler ve Türkçe öğrenmek isteyen yabancılardır. Diplomaya yönelik uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrencilere yardımcı ders malzemesi olarak internet üzerinden sunduğu e-öğrenme içeriğini, sertifika programlarında temel ders malzemesi biçimine dönüştürerek sunmaktadır. Uygulaması süren yeni nesil ders yazılımları, uzaktan dil öğretiminde en önemli bileşenlerden olan ses, video, eşzamanlı danışmanlık gibi öğrenme ortamlarını barındırabilmektedir. (Mutlu, 2008) Türkçe Sertifika Programında yer alan 3 düzey program için 10 sanal sınıftan hizmet sunulmaktadır.

Batı Avrupa hizmetlerinde, Açıköğretim Fakültesinde Dış Ticaret, Turizm ve Otelcilik, Halkla İlişkiler ve Bilgi Yönetimi Önlisans Programları yer alır. Lisans düzeyinde İşletme ve İktisat fakültelerinde İşletme, İktisat ve Kamu Yönetimi bölümleri yer alır. Batı Avrupa programlarında 32 ders için sanal sınıf hizmeti sunulmaktadır.

Anadolu Üniversitesi 2007 yılında Batı Avrupa’da yaşayan Türklere yönelik e-Sertifika hizmetini başlatmıştır. E-sertifika programları ses, video, animasyon gibi öğrenme ortamları sunmaktadır. E-Sertifika programları diplomaya dönük yürütülmektedir. Batı Avrupa e-Sertifika programları aşağıda listelenmiştir.

·         Batı Avrupa Perakendecilik

·         Batı Avrupa İşletmecilik

·         Batı Avrupa Pazarlama

·         Batı Avrupa Girişimcilik

·         Batı Avrupa Perakendeciliğe Giriş

·         Batı Avrupa Yönetim ve Organizasyon

 

Bu programlarda yer alan 2 ders için 2008-2009 öğretim yılı itibariyle sanal sınıflardan her hafta belli günlerde eş zamanlı e- danışmanlık hizmeti verilmektedir. Batı Avrupa İşletmecilik programında yer alan İnsan Kaynakları Yönetimi dersi için haftanın 3 günü toplam 6 saat, Batı Avrupa Girişimcilik Sertifika Programında Girişimcilik dersi için haftada 2 gün toplam 4 saat eş zamanlı e-danışmanlık hizmeti sunulmaya başlanmıştır.

 

 

Sonuç

Avrupa ülkelerine işçi olarak 50 yıl önce göç yapan binlerce Türk vatandaşı bulundukları ülkeye yerleşmişler. Bulundukları ortama uyum sağlamaya çalışmışlar ve uyum zorluğu yaşamışlardır. Günümüzde 3. ve 4. nesil artık bulundukları ülkede doğmuşlar ve uyum süreçleri daha hızlı olmuştur. İş, eğitim ve aile hayatında farklı iki kültür ve iki dilin kullanımı bazı uzun vadede çözümü güç zorlukları da beraberinde getirmiştir. Genç nesil eğitim yaşantılarını yüksek öğretime kadar çıkaramadıkları için iş bulma zorluğu çekmekte ve akıl gücü yerine omuz gücüne dayalı işlerde çalışmaya yönlendirilmektedirler. Yeni nesilde Tükçe ‘yi ve bulundukları ülkenin dilini iyi öğrenek eğitim seviyelerini yükseltme imkanı bulacaklardır. Dil bilimciler ana dilini iyi kullananların 2. dile daha hakim olduklarını vurgulamaktadırlar. Avrupada yaşayan Türk vatandaşlarımızda mutlaka ya Tükçe’yi ya da bulundukları ülkenin dilini ana dil olarak benimsemeleri ve sonra da 2. dil eğitimini almaları sorunun çözüm yollarından biri olduğu inancındayım. Uzaktan eğitimde sanal sınıf teknolojileri;

Öncelikle vatandaşlarımızın Dil sorununun çözümünde kullanılabilir. Türkçe öğretiminde ya da bulundukları ülkenin dilinin öğretiminde kullanılabilir.

Bunun dışında yaşam boyu öğrenme felsefesinde yaptıkları işlerle ilgili sertifika programları verilebilir.

Sunuculuğunu Türkiye’deki üniversitelerin yapmış olduğu çok diplomalı Yüksek öğretim programlarındaki dersler verilebilir.

 

Sanal sınıfların kullanımında örnek olarak Anadolu Üniversitesinin programlarında kullanılan sanal sınıfların kullanımı örnek olarak alınabilir ve geliştirilerek kullanılabilir. Anadolu Üniversitesi 2008-2009 Öğretim yılında Avrupa’daki Türklerin katılabildikleri bir çok bölümde 37 derste haftada 149 saat sanal sınıf hizmeti sunmuştur.  Önümüzdeki öğretim yıllarında program ve ders sayısı artarak devam edecektir.

 

 

Kaynaklar

Uyar, M.,   Özel Yabancı Dil Kursları Örneğinde Video Destekli Almanca Öğretimine Eleştirel Bir Bakış, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 1997

Tezcan, Mahmut,  “Dış Göç ve Eğitim”, 2000

Barkan, Murat, Avrupa’da Türkçe “Ana Dil”  Eğitimi Araştırması, 2007

Çakır, Mehmet., “Anadil Üzerine Düşünceler Görüşler”, Schulbuchverlag Anadolu, 1992

Yaylacı, A.F., “Belçikalı ve Türk Eğitimcilerle Velilerin Türkçe ve Türk Kültürü Derslerine ilişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi ”, I. Uluslararası Avrupalı Türkler Kongresi, Belçika, 2008

Horton, W., “E-Learning by Design”, Pfeiffer Yayıncılık, Birinci Basım, USA, 2006